Η ΑΓΑΠΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΕΧΘΡΟΥΣ (Λουκ. 6, 31- 36)

†ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ ΜΕΛΕΤΙΟΥ

(Διασκεή ομιλίας στην Λυγιά, στις 1/10/2006)

 

1. Απ’ εδώ πηγαίνουν προς τα άνω

 

Σήμερα το Ευαγγέλιο μας μίλησε για την αγάπη. Η αγάπη είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα του χριστιανισμού και των χριστιανών. Του χριστιανισμού είναι σίγουρα. Των χριστιανών, του καθενός μας, πρέπει να γίνει. Γιατί δεν είναι δυνατόν να είναι κανείς του Χριστού, μέλος της Εκκλησίας του Χριστού, που κύριο χαρακτηριστικό της έχει την αγάπη, και ο ίδιος να μην φροντίζει να έχει αγάπη.

Άμα θέλαμε να κάνουμε μία παρομοίωση και να πούμε τι πάνω-κάτω είναι το μήνυμα της αγάπης θα λέγαμε: Όπως στους δρόμους, υπάρχουν οι πινακίδες που λένε, από δω πάει για Αθήνα, από κει πάει για Θεσσαλονίκη κ.ο.κ. έτσι υπάρχει μέσα στο ευαγγέλιο ένας οδοδείκτης που λέει:

«Απ’ εδώ πηγαίνουν προς τα άνω. Έτσι πάνε προς τον Χριστό. Έτσι πηγαίνουν σε μία ανώτερη πνευματική ζωή που έχει ιδιαίτερη αξία».

Εάν δεν υπήρχε Θεός, ο καθένας θα μπορούσε να κάνει ο,τι θέλει.

Δεν θα έδινε σημασία και αναφορά σε κανένα και για τίποτε. Από την στιγμή όμως που ο Θεός υπάρχει και κυβερνάει τον κόσμο και είμαστε είτε το θέλουμε είτε δεν το θέλουμε όλοι δικοί του, δεν είμαστε ανεξέλεγκτοι. Είτε τον αναγνωρίζουμε τον Θεό και του το λέμε στις προσευχές μας, είτε τον αρνούμαστε και τον ξεγράφουμε, αυτός υπάρχει.

Δεν σημαίνει ότι επειδή συ τον ξέγραψες, ξεγράφτηκε ο Θεός.

Όποιος λοιπόν θέλει να είναι λογικός, σωστός, απέναντι του εαυτού του πρώτα και μετά σωστά τοποθετημένος μέσα σε αυτό το όμορφο σύμπαν που λέγεται «ο κόσμος του Θεού», έχει την υποχρέωση να φροντίζει, τον λόγο του Θεού, να τον ακούει και να τον τηρεί.

«Αγάπη λοιπόν», μας λέγει σήμερα ο Χριστός στο ευαγγέλιο. «Μη ξεχνάτε ότι το χαρακτηριστικό γνώρισμα των χριστιανών είναι η αγάπη».

Οι αρχαίοι Έλληνες δεν ξέρανε τι σημαίνει αγάπη.

Οι ειδωλολάτρες όλου του κόσμου, δεν ξέρανε τι σημαίνει αγάπη.

Και κάθε άνθρωπος που φεύγει από τον Χριστό, δεν ξέρει τι είναι αγάπη.

Η αγάπη χωρίς Χριστό, είναι ένα πράγμα εντελώς ανθρώπινο.

Για να μας το περιγράψει ο Χριστός, ανέφερε τρεις κατηγορίες ανθρώπων που λένε ότι έχουν αγάπη, αλλά δεν έχουν. Γιατί η αγάπη την οποία κηρύττουν είναι απλώς ένας συναισθηματισμός τους.

Τι σημαίνει συναισθηματισμός; Βλέπω έναν πεινασμένο και λέω: «Α, τον κακομοίρη. Δώστε του ένα κομματάκι ψωμί να φάει». Βλέπω ένα που ξεπαγιάζει στο κρύο, με πιάνει ο συναισθηματισμός και λέω: «Δώστε του ένα ρουχαλάκι να φορέσει, άνθρωπος είναι».

Και αν πεις για το παιδί σου... «Όλα θυσία για το παιδί μου». Ἀπό συναισθηματισμό.

Μπορεί μια μάνα να σκοτώνεται για το παιδί της και τον γείτονά της να μην τον θέλει ούτε να τον δει, ούτε να τον ακούσει.

Έχει αγάπη Χριστού; Όχι! Φυσική αγάπη έχει μόνο.

 

2. Αγάπη της γης. Αγάπη του ουρανού

 

Λέει λοιπόν ο Χριστός. Προσέχετε. Μην κάνετε λάθος και νομίζετε αγάπη εκείνο που δεν είναι. Και νομίζετε έτσι ότι είσαστε εντάξει απέναντι του Θεού και της αιώνιας ζωής. Απέναντι του χρέους το οποίο έχετε ενώ ακόμη δεν έχετε ξεχρεώσει τίποτε.

«Εάν αγαπάτε τους αγαπώντας υμάς, ποία υμίν χάρις εστί;»

Αν αγαπάτε μόνο εκείνους που σας αγαπάνε, τι καλό κάνετε; Υπάρχει άνθρωπος που δεν αγαπά εκείνους που τον αγαπούν;

Και εκείνοι που είναι στον υπόκοσμο και όλοι οι συμφεροντολόγοι που πίνουν το αίμα των άλλων, εκείνους που τους αγαπάνε, τους αγαπούν. Θα προσθέταμε ακόμη: Και οι σατανιστές, που λατρεύουν τον διάβολο, εκείνους που τους αγαπάνε, τους αγαπούν. Έτσι είναι ο άνθρωπος.

Δεύτερο περίπτωση. «Και αν αγαπάτε τους αγαθοποιούντας υμάς», αν αγαπάτε εκείνους που σας κάνουν καλό, «ποία χάρις υμίν εστι»;

Οι αμαρτωλοί όλου του κόσμου, ο υπόκοσμος όλου του κόσμου, οι συμφεροντολόγοι όλου του κόσμου, εκείνους που τους αγαπούν και τους κάνουν καλό, τους αγαπάνε. Από τι κινούνται; Από τα συναισθήματά τους μόνο.

Μήπως κινούνται από τον λόγο του Θεού; Όχι! Από το συμφέρον τους, από τα συναισθήματά τους κινούνται. Καταστάσεις εντελώς ανθρώπινες.

Τρίτη περίπτωση: Και αν αγαπάτε εκείνους που σας δανείζουν, σας βοηθούν, σας δίνουν για προσωρινή χρήση κάτι με προθυμία και με καλωσύνη, «ποία υμίν χάρις εστι»; Τι σπουδαίο κάνατε; Τι καλό κάνατε; Όλοι οι άνθρωποι, όλου του κόσμου και οι δαιμονολάτρες ακόμη το κάνουν.

Θέλετε να έχετε αγάπη; Θέλετε να είσαστε του Χριστού;

Αγαπάτε τους εχθρούς σας. Τι σημαίνει εχθρός;

Κάποιος που όταν τον κοιτάζω, νευριάζω. Όταν τον σκέπτομαι, αγανακτώ. Όταν θυμάμαι τι μου έκανε, τρέμω από οργή και θα ήθελα αρπάξω μαχαίρι. Να ορμήσω να τον σφάξω.

Λέει ο Χριστός: Αν θέλετε να είσαστε του Θεού, να αγαπάτε τους εχθρούς σας. Επιτρέπεται χριστιανός να έχει εχθρό; Επιτρέπεται χριστιανός να μισεί κανένα;

Όχι! Γιατί δεν επιτρέπεται;

 

3. Ποιούς αγάπησε; Για ποιούς θυσιάστηκε;

 

Γιατί είπε ο Χριστός, ότι εκείνος που είναι στον ουρανό, μας βλέπει και μας παρακολουθεί όλους. Το μάτι Του, δεν είναι σαν το δικό μας που βλέπει πέντε μέτρα μπροστά και πίσω τίποτε. Τα βλέπει όλα εκείνος, τα καταλαβαίνει όλα, τα ξέρει όλα. Ακόμη και εκείνα που βρίσκονται στην καρδιά.

Αυτός λοιπόν από κει πάνω, «βρέχει επί πονηρούς και αγαθούς. Και ανατέλλει τον ήλιο για δίκαιους και άδικους». Δεν ξεχωρίζει κανένα.

Θέλετε να είσαστε παιδιά Του; Μην ξεχωρίζετε ποτέ κανένα. Να πούμε και κάτι σοβαρότερο; Ο Θεός, ο Πατέρας μας ο επουράνιος, για το δικό μας καλό, για τη σωτηρία μας, έστειλε στον κόσμο τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, για να μας σώσει. Από τι να μας σώσει; Από μια βέβαιη καταστροφή. Από ένα λάκκο που τον είχαμε μόνοι μας ανοίξει. Και περιμέναμε να πέσουμε μέσα. Και δεν ήταν απλώς ένας λάκκος που θα μας σκέπαζε, και θα πηγαίναμε στο μηδέν, όπως ξεκινήσαμε από το μηδέν. Από την ανυπαρξία στην ανυπαρξία. Αλλά θα ήταν ένας λάκκος, που συνεχίζεται κάτω από τον τάφο, με ένα παράξενο όνομα, που μόλις το ακούουμε μας πιάνει κρύος ιδρώτας. Και λέγεται αιώνια κόλαση.

Για να μας σώσει ο Χριστός από την αιώνια κόλαση, από τα νύχια του διαβόλου, από τα λάθη μας, από το κακό που μας περίμενε, κατέβηκε και ήλθε στον κόσμο. Τι είμαστε τότε, για τον Χριστό εμείς; Τότε που κατέβηκε στη γη, τι είμαστε;

Δίνει την απάντηση ο απόστολος Παύλος:

Είμαστε αμαρτωλοί. Τι σημαίνει αμαρτωλοί; Καταφρονητές του θελήματος του Θεού. Πού το γράφεις το θέλημα του Θεού; Στα παλιά μου τα παπούτσια. Και τι κάνεις; Ό,τι μου καπνίσει.

Όταν σου πουν ότι ένας άνθρωπος σε γράφει στα παλιά του τα παπούτσια, πώς τον αισθάνεσαι;

Άμα αφήσω τα συναισθήματά μου να με κατευθύνουν ούτε να τον δω δεν θέλω, ούτε να τον ακούσω. Για καλό δικό του βέβαια...

Έτσι είμαστε και εμείς για τον Χριστό. Και ενώ είμαστε έτσι, αμαρτωλοί και βλάσφημοι, ο Χριστός κατέβηκε στον κόσμο και έγινε άνθρωπος για μας. Όχι απλώς έγινε και μας είπε πέντε συμβουλές, όπως το κάνουμε και πρέπει να το κάνουμε και εμείς μερικές φορές, για το καλό αυτών που μας ακούνε και το δικό μας. Γιατί όποτε λέμε τα λόγια του Θεού και όσο περισσότερο βγάζουμε από τα χείλη μας με ευλάβεια το άγιο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, τόσο πιο πολύ αγιάζεται ο νους και η καρδιά μας. Για όλους ισχύει αυτό.

Κατέβηκε λοιπόν ο Χριστός από τον ουρανό για μας, ενώ με την δική μας λογική έπρεπε να του είμαστε μισητοί. Και όχι μόνο μας δίδαξε, μας είπε συμβουλές, αλλά σταυρώθηκε και απέθανε για μας. Και αναστήθηκε για μας. Για να μας δείξει ότι πρέπει και εμείς να ξέρουμε να πεθαίνουμε για τον κόσμο αυτό και για τον εαυτό μας, προκειμένου να πάρουμε τον σωστό δρόμο προς την Βασιλεία του Θεού.

Τι σημαίνει πεθαίνω για τον εαυτό μου;

Σημαίνει, ότι δεν έχω κριτήριο στη ζωή μου και στις ενέργειές μου, το τι μου λέει η ορεξούλα μου η σωματική. Να φάω, να κοιμηθώ, να διασκεδάσω. «Άστα στην άκρη αυτά» λέω. Δεν επιτρέπεται αυτή η φίλαυτη φύση μας και τα συναισθήματά μας να είναι οδηγός. Ποιός είναι οδηγός; Το θέλημα του Θεού. Ο νόμος του Θεού είναι ο οδηγός.

Γι' αυτό λέγει το Ευαγγέλιο: «Αγαπάτε τους εχθρούς σας». Αν θέλετε να έχετε τον νόμο του Θεού οδηγό. Που μας έχει όλους ίσα. Και είναι κοινός Πατέρας για όλους μας.

 

4. Τα τρία σκαλάκια

 

Τι σημαίνει αγαπώ τον εχθρό μου;

Φροντίζω να ξεπερνώ τα συναισθήματά μου απέναντί του. Τα πετάω στο σκουπιδοντενεκέ. Όσο άγρια και αν έχουν γίνει, τόσο πιο πολύ πρέπει να τα πολεμήσουμε. Μετά κάνω κάποιες ενέργειες που είναι ο δείκτης ότι αρχίζω να συγχωρώ τον εχθρό μου.

Πρώτη ενέργεια: Δεν τον βρίζω. Το πιο εύκολο στο στόμα ενός ανθρώπου που έχει μίσος είναι η κακολογία για τον εχθρό του. Θέλεις να είσαι του Χριστού; Μη βρίζεις. Μην καταριέσαι. Μην οργίζεσαι. Αλλά λέγε όσο το δυνατόν πιο καλά λόγια. Τα καλύτερα που μπορείς να βγάλεις από την καρδιά σου. Μα βγαίνουν εύκολα; Όχι! Με το τσιγκέλι βγαίνουν. Αλλά για χάρη του Χριστού πρέπει να τα πούμε.

Δεύτερο: Τον συγχωρώ. Που σημαίνει: Σβύστο ο,τι σου έκανε. Τι μπορεί να σου έκανε; Με έκλεψε. Με έβρισε. Εσύ συγχώρεσέ τον! Από σένα, να έχει συγχώρηση για ο,τι έκανε. Η αιώνια ζωή για όλους μας, είναι πολυτιμότερη από αυτή.

Και το τελευταίο ποιό είναι; Να τον ευεργετείς. Μα τον εχθρό μου θα ευεργετώ; Ναι, για χάρη του Χριστού. Αυτός σταυρώθηκε για μας. Δεν αξίζει να κάνουμε κάτι για χάρη Του;

Να μας αξιώσει ο Θεός να ανταποκριθούμε στο θέλημά Του και στις ευεργεσίες Του.